Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń buıryǵy №137 

2015 jylǵy 20 naýryz, Astana qalasy Qashyqtyqtan bilim berý tehnologııalary boıynsha oqý prosesin uıymdastyrý qaǵıdalaryn bekitý týraly «Bilim týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 27 shildedegi Zańynyń 5 babynyń 25) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Qashyqtyqtan bilim berý tehnologııalary boıynsha oqý prosesin uıymdastyrý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim, halyqaralyq yntymaqtastyq departamenti (J.Q.Shaımardanov): 1) osy buıryqtyń belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin qamtamasyz etsin; 2) Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýden ótkennen keıin osy buıryqty resmı jarııalaýdy qamtamasyz etsin; 3) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń resmı ınternet-resýrsynda ornalastyrýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri T.O. Balyqbaevqa júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵannan keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr A.SÁRINJIPOV. Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2015 jylǵy 20 naýryzdaǵy №137 buıryǵymen bekitilgen Qashyqtyqtan bilim berý tehnologııalary boıynsha oqý prosesin uıymdastyrý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Qashyqtyqtan bilim berý tehnologııalary boıynsha oqý prosesin uıymdastyrý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Bilim týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 27 shildedegi Zańynyń 5-babynyń 25) tarmaqshasyna sáıkes ázirlengen jáne qashyqtyqtan bilim berý tehnologııalary boıynsha oqý prosesin uıymdastyrý tártibin aıqyndaıdy. 2. Qashyqtyqtan bilim berý tehnologııalaryn (budan ári – QBT) iske asyrý mynadaı túrler boıynsha júzege asyrylady: teledıdarlyq tehnologııa, jelilik tehnologııa jáne keıs-tehnologııa. 3. QBT-nyń sýbektileri bilim alýshylar, pedagogıkalyq qyzmetkerler jáne uıymdar bolyp tabylady. 4. QBT-yn bilim berý uıymdary óz betinshe iske asyrady. 5. Osy Qaǵıdalarda mynadaı termınder men anyqtamalar paıdalanylady: 1) aqparattyq-bilim berý portaly – QBT boıynsha bilim berý prosesin uıymdastyrýǵa múmkindik beretin ákimshilik-akademııalyq oqý-ádistemelik aqparaty bar aqparattyq resýrstar men Internet servısteriniń jelilik-uıymdastyrýshylyq ózara baılanysqan jıyntyǵy; 2) aqparattyq-bilim berý resýrsy – bilim berý sıpatynda qalyptastyrylǵan oı men bilim, ártúrli derekter, olardy jınaqtaý, saqtaý jáne aqparattar kózi men tutynýshylar arasyndaǵy almasý ádisteri men quraldary; 3) jelilik tehnologııa – oqý-ádistemelik materıaldarmen qamtamasyz etýdi, bilim alýshylardyń oqytýshylarmen jáne bir-birimen ınteraktıvtik ózara is-qımyl nysandaryn, sondaı-aq Internet jelisin paıdalaný negizinde oqý prosesin ákimshilendirýdi qamtıtyn tehnologııa; 4) keıstik tehnologııa – qaǵaz, elektrondy jáne ózge de tasymaldaǵyshtarda oqý-ádistemelik materıaldar jıyntyǵyna (keısterge) jáne olardy óz betinshe zerdeleý úshin bilim alýshylarǵa jetkizýge negizdelgen tehnologııa; 5) kontent – oqý materıaldaryn aqparattyq (mátinder, grafıkalar, mýltımedıalar jáne basqa da mańyzdy tolyqtyrýlar) tolyqtyrý; 6) Qashyqtyqtan bilim berý tehnologııalaryn iske asyratyn bilim berý uıymynyń ınternet-resýrsy – bilim berý prosesiniń qatysýshylary úshin ákimshilik-akademııalyq aqparattary bar ınternet-resýrs; 7) qashyqtyqtan oqytýdyń aqparattyq tehnologııasy – elektrondy tasymaldaǵyshta oqý materıaldaryn qurý, berý jáne saqtaý tehnologııasy, oqý prosesin uıymdastyrý men súıemeldeý aqparattyq-telekommýnıkasııalyq tehnologııasy; 8) mýltımedıa – paıdalanýshyǵa dıalogtyq rejımde ár tekti derektermen (grafıka, mátin, daýys, beıne) jumys isteýge múmkindik beretin apparattyq jáne baǵdarlamalyq quraldar kesheni; 9) teledıdarlyq tehnologııa – teledıdardyń efırlik, kabeldik jáne spýtnıktik jelilerin paıdalanýǵa negizdelgen tehnologııa; 10) testileý kesheni – bilim berý prosesiniń barlyq deńgeıinde bilim alýshylardyń oqý materıaldaryn meńgerý dárejesin anyqtaý úshin qoldanylatyn baǵdarlamalyq qural; 11) Tıýtor - bilim alýshylarǵa oqytýshy oqytatyn pándi meńgerýge kómektesetin tulǵa; 12) sıllabýs - oqý pániniń qysqasha sıpattamasy bar, oqytylatyn pánniń negizgi taqyryptary kórsetilgen bilim alýshyǵa arnalǵan oqytý baǵdarlamasy; 13) «on-line» - naqty ýaqytta aqparatpen almasý; 14) «off-line» - erkin ýaqyttyń keńistigindegi aqparatpen almasý. 2. Qashyqtyqtan bilim berý tehnologııalary boıynsha oqý prosesin uıymdastyrý tártibi 6. QBT boıynsha oqý prosesin uıymdastyrý úshin bilim berý uıymdarynda: 1) bilim alýshylarǵa arnalǵan oqý-ádistemelik jáne uıymdastyrýshylyq-ákimshilik aqparaty bar paraqtarymen bilim berý portalynyń; 2) telekommýnıkasııalyq jelige shyǵý múmkindigi bar jabdyqtyń (Internet, spýtnıktik teledıdar); 3) mýltımedıalyq synyptardyń jáne elektrondyq oqý zaldarynyń; 4) oqý kontentiniń; 5) testileý kesheniniń; 6) oqytýdy basqarýdyń jelilik júıesiniń (Learning Management System – LMS) bolýy talap etiledi. 7. QBT boıynsha oqý prosesin uıymdastyrý úshin bilim berý uıymdary: 1) oqytýshylardy, tıýtorlardy qashyqtyqtan bilim berý tehnologııalaryn iske asyrý boıynsha oqytýdy uıymdastyrady; 2) bilim berý resýrstaryn ázirleý jáne jańartý úshin pedagogıkalyq qyzmetkerlerge, professorlyq-oqytýshylyq quramǵa jaǵdaı jasaıdy; 3) bilim alýshylarǵa oqý materıalyn aqparattyq tehnologııalar nemese qaǵaz tasymaldaǵyshtar arqyly jetkizedi; 4) «on-line» rejıminde keńes berýdi uıymdastyrady jáne ótkizedi; 5) «off-line» rejıminde bilim alýshylarmen keri baılanysty uıymdastyrady; 6) «on-line», «off-line» rejıminde bilim alýshylardyń oqýdaǵy jetistikterin baqylaıdy; 7) aýtentıfıkasııa júıesi arqyly bilim alýshylardyń tulǵasyn sáıkestendiredi. 8. QBT bilim alýshylardyń mynadaı sanattaryna qoldanylady: 1) tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi, joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi oqytýdyń barlyq nysandary boıynsha; 2) bastaýysh, negizgi orta, jalpy orta, tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi jáne joǵary bilim berý bazasyndaǵy qysqartylǵan bilim berý baǵdarlamalary boıynsha; 3) barlyq bilim berý deńgeılerinde múmkindikteri shekteýli tulǵalar, onyń ishinde múgedek balalar, I jáne II toptaǵy múgedekter bolyp tabylatyn tulǵalar úshin; 4) «Bolashaq» stıpendıattaryn qospaǵanda, joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim deńgeıinde bilim alýshylardyń almasý baǵdarlamalary boıynsha memleket aýmaǵynan tysqary shyqqan bilim alýshylar; 5) joǵary bilim deńgeıinde syrttaı oqý túri boıynsha jedel áskerı qyzmetke shaqyrylǵandar; 6) joǵary bilim deńgeıinde uzaq merzimdi (4 aıdan astam) sheteldik issapardaǵy tulǵalar; 7) mekemede tıisti tehnıkalyq jaǵdaı bolsa, sottalǵandar, kolonııa-qonystarda (qaýipsizdigi barynsha tómen mekemelerde) jazasyn ótep júrgender. 9. QBT, sondaı-aq joǵary oqý oryndarynyń sheteldik áriptes joǵary oqý oryndarymen birlesken bilim berý baǵdarlamalaryn iske asyrý kezinde qoldanylady. 10. QBT boıynsha joǵary oqý ornynan keıingi bilim baǵdarlamalary boıynsha bilim alýshylar bilim berý komponentteriniń, ıaǵnı oqý pánderiniń kredıtterin ǵana meńgeredi. 11. QBT boıynsha oqýǵa nıet bildirgen bilim alýshylar erkin nysanda bilim berý uıymy basshysynyń atyna rastaýshy qujattardy usyna otyryp, oqýda QBT-yn paıdalaný múmkindigi týraly ýájdemeli negizdemeleri bar ótinish jazady. Múgedek balalar QBT boıynsha oqý prosesine qatysý múmkindigi týraly psıhologııalyq-medısınalyq-pedagogıkalyq konsýltasııa usynymdaryn beredi. 12. О́tinish bilim berý uıymynyń basshysyna bes jumys kúni ishinde qarastyrylady. Bilim berý uıymy basshysynyń buıryǵy bilim alýshy qoldanatyn QBT-yn kórsete otyryp, úsh jumys kúni ishinde shyǵarylady. 13. Buıryqqa: 1) bilim alýshynyń ótinishi; 2) bilim alýshylardyń jeke oqý josparlary; 3) árbir bilim alýshynyń oqý qyzmetin uıymdastyrýdyń jeke kestesi; 4) múgedek balalardyń QBT boıynsha oqý prosesine qatysý múmkindigi týraly psıhologııalyq-medısınalyq-pedagogıkalyq konsýltasııanyń usynymy; 5) eger bilim alýshy sottalsa jáne qaýipsizdigi barynsha tómen mekemelerde jazasyn óteýge jiberilse, penısıpıaldy mekeme basshysynyń kelisimi nemese ruqsaty qosa beriledi. Bilim berý uıymy úsh jumys kúni ishinde bilim alýshylardy oqytýda QBT-yn qoldanylatyn oqý prosesiniń josparymen jáne kestesimen tanystyrady. 14. Bilim alýshylardy oqý-ádistemelik materıaldarmen qamtamasyz etý úshin bilim berý uıymdarynda QBT-yn paıdalaný arqyly iske asyrylatyn barlyq oqý josparlarynyń pánderi boıynsha elektrondyq oqý-ádistemelik keshender bolýy kerek. Elektrondy oqý-ádistemelik keshenderdi daıyndaýdy bekitilgen oqý jumys baǵdarlamalary boıynsha kýrstyń ázirleýshisi júzege asyrady. 15. Pánniń elektrondyq oqý-ádistemelik kesheni mindetti jáne qosymsha jıyntyqtarynan turady. 16. Mindetti jıyntyq: 1) pánniń mazmunyn, kúntizbelik-taqyryptyq jospardy, usynylatyn ádebıetter (negizigi jáne qosymsha) tizimin, pánderdi modýlderge bólýdi qamtıtyn sıllabýstan; 2) dáristiń elektrondyq konspektisinen; 3) praktıkalyq jáne semınar sabaqtarynyń materıaldarynan; 4) stýdenttiń ózindik jumys jáne oqytýshynyń basshylyǵymen ózindik jumystar isteýi úshin tapsyrmalardan; 5) aralyq baqylaýdy uıymdastyrý materıaldarynan (baqylaý jumystary, testileý tapsyrmalary, jeke tapsyrmalar); 6) qorytyndy baqylaý uıymdastyrý materıaldarynan (testileý emtıhandyq tapsyrmalar, emtıhan suraqtary, bıletter, emtıhandyq baqylaý jumystary); 7) qashyqtyqtan konsýltasııalar júrgizý kestesinen turady. 17. Qosymsha jıyntyqty bilim berý uıymy derbes anyqtaıdy. 18. QBT-yn engizetin bilim berý uıymynda bilim alýshylardyń derekter bazasyn (bilim alýshylardy qabyldaý, aýystyrý, qaıta qabyldaý týraly buıryq, olardyń aǵymdaǵy úlgerimderi týraly málimetter) qamtıtyn aqparattyq basqarý júıesi qurylady. 19. QBT-yn iske asyratyn bilim berý uıymynda QBT boıynsha oqý prosesin uıymdastyrýshylyq, ádistemelik, aqparattyq jáne tehnıkalyq qoldaýdy júzege asyratyn arnaıy qurylymdyq bólimsheler qurylady. 20. QBT-yn súıemeldeýdi júzege asyratyn qurylymdyq bólimshe oqý prosesin josparlaıdy jáne uıymdastyrady, QBT-ǵa baılanysty qujattamany júrgizedi, oqytýshylar men tıýtorlardyń biliktiligin arttyrýdy josparlaıdy. 21. QBT-ny súıemeldeýdi júzege asyratyn qurylymdyq bólimshe QBT-nyń elektrondyq oqýlyqtaryn, mýltımedıalyq kýrstaryn, ádistemelik quraldary men basqa baqylaý túrlerin ázirleýdi, alýdy jáne ıgerýdi júzege asyrýǵa konsýltatıvtik kómek kórsetedi, bilimdi baqylaýdyń testileý júıesine jáne basqa da quraldarǵa ákimshilik etedi, qashyqtyqtan bilim berý tehnologııalary úshin aqparattyq resýrstardy paıdalaný ádistemesin ázirleıdi. 22. QBT-yn súıemeldeýdi júzege asyratyn qurylymdyq bólimshe qashyqtyqtan oqytýdyń baǵdarlamalyq, aqparattyq jáne tehnıkalyq quraldaryn ázirleýge, ıgerýge jáne qoldaýǵa belsene qatysady. 23. QBT-yn iske asyratyn bilim berý uıymy bilim alýshylarǵa qazirgi zamanǵy qoljetimdi barlyq telekommýnıkasııalyq quraldardy paıdalana otyryp, oqý prosesine qatysýshylardyń ózara áreket etýi arqyly ádistemelik kómekti qamtamasyz etedi. 24. QBT boıynsha oqytý bastaýysh, negizgi orta, jalpy orta bilim berýdiń oqý josparlary, sondaı-aq tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi, joǵary bilim mamandyqtarynyń barlyq oqý jospary boıynsha júrgiziledi. 25. Oqý jyly akademııalyq kezeńderden turady jáne akademııalyq kúntizbege sáıkes aıaqtalady. 26. Bilim berý qyzmetiniń barlyq túrleri mynalar arqyly júzege asyrylady: 1) pedagogıkalyq qyzmetkerdiń nemese tıýtordyń bilim alýshylarmen telekommýnıkasııalyq quraldardy paıdalana nemese bilim berý uıymynda tikeleı baılanys ornata otyryp pedagogıkalyq qatynasy (bilim alýshynyń bastamasy boıynsha); 2) bilim alýshynyń oqytý quraldarymen ózindik jumysy (OÁK, qosymsha ádebıet). 27. QBT qashyqtyqtan oqý sabaqtaryn «on-line», «off-line» rejıminde ótkizýge negizdelgen. 28. «On-line» rejıminde oqý sabaqtary naqty ýaqyt rejıminde oqýdyń ózara is-áreketi prosesin qarastyrady (beınekonferensııa, Internet jelisimen habar almasý, telefon apparaty arqyly kelissózder). 29. «Off-line» rejımindegi oqý sabaqtary oqytýshy men bilim alýshy arasyndaǵy asınhrondy tildesýdiń (elektrondyq poshta, keıinnen aralyq jáne/nemese qorytyndy baqylaý tapsyrýmen oqytýshynyń tapsyrmasy boıynsha bilim alýshynyń oqýlyqpen jumysy) oqý is-áreketi prosesin qarastyrady. 30. Bilim alýshylardyń úlgerimin aǵymdyq baqylaý jáne aralyq attestattaý oqý jumys josparyna, akademııalyq kúntizbege jáne oqý baǵdarlamalaryna sáıkes júzege asyrylady. 31. Úlgerimdi aǵymdyq baqylaýdy jáne aralyq attestattaýdy ótkizýge tómendegiler arqyly ruqsat etiledi: 1) telekommýnıkasııalyq quraldardy paıdalanýmen qosa on-line rejıminde bilim alýshy men oqytýshynyń tikeleı qatynasy; 2) avtomattandyrylǵan testileý keshenderi; 3) jazbasha jeke tapsyrmalardy tekserý (keıstik tehnologııa). 32. Bilim berý uıymy bilim alýshylardyń aǵymdaǵy úlgerimin baqylaý men aralyq baqylaýdy shekteýdiń elektrondyq ádisterin qoldaný jáne táýelsiz baǵalaý arqyly ruqsat etilmegen kirý men jalǵandyqtan saqtalǵan aqparattyq júıede júrgizedi. 33. Bilim alýshy pán boıynsha aralyq attestattaýǵa oqý jumys baǵdarlamasymen belgilengen barlyq baqylaý is-sharalaryn oryndaǵannan jáne tapsyrǵannan keıin jiberiledi. 34. Kásiptik praktıkany bilim berý uıymdary mamandyqtyń ereksheligine qaraı júrgizedi. 35. QBT boıynsha bilim alýshylardy aralyq jáne qorytyndy attestattaý Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2008 jylǵy 18 naýryzdaǵy № 125 buıryǵymen bekitilgen Bilim alýshylardyń úlgerimin aǵymdaǵy baqylaý, aralyq jáne qorytyndy memlekettik attestattaý júrgizýdiń úlgi erejesine sáıkes júzege asyrylady (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerdi tirkeý tiziliminde № 5191 tirkelgen). Sottalǵan jáne qaýipsizdigi barynsha tómen mekemede jazasyn ótep júrgen bilim alýshylardy qorytyndy attestattaýdy memlekettik attestattaý komıssııasy bilim alýshy turǵan jerge baryp júzege asyrady. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 22 sáýirdegi Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №10768 bolyp engizildi.